Metan iklimin fren pedalı: gençlere sıfır atık çağrısı

Bingöl Üniversitesi'nden metan uyarısı

Bingöl Üniversitesi Coğrafya Bölümü Başkanı ve Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Doç. Dr. Fatma Esen, Solhan Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu'nda düzenlenen "İklimin fren pedalı" konferansında evsel atıkların ayrıştırılmasının iklim mücadelesindeki rolünü anlattı. Esen, konuşmasında yaklaşan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31 gündemi ve sıfır atık uygulamalarının önemine vurgu yaptı.

Metanın iklim üzerindeki kısa vadeli etkisi:

Esen, metan gazının azaltılmasının küresel ısınmanın hızını yavaşlatmada hızlı sonuçlar doğurabileceğini belirtti. Konuşmasında, karbondioksite kıyasla metanın atmosferi ısıtma potansiyelinin çok daha güçlü olduğuna dikkat çekerek, metanı "iklimin fren pedalı" olarak tanımladı ve hızlı çözüm gerektirdiğini söyledi.

Doç. Dr. Esen, karbondioksitin atmosferde uzun yıllar kalmasının aksine metan salımının kısmen azaltılması halinde dünyanın ısınma hızında gözle görülür bir yavaşlama sağlanabileceğini ifade etti.

Evsel atık yönetimi ve bireysel sorumluluk:

Esen, insan faaliyetlerinden kaynaklanan metan salımının önemli bir kısmının atık depolama alanlarında oluştuğunu ve bu salımın yüzde 20'sinin şehirlerde, özellikle depolama alanlarında gerçekleştiğini aktardı. Bu nedenle evde doğru ayrıştırma yapılmasının kritik olduğunu vurguladı.

Konferansta, mutfakta atılan tek bir elma kabuğunun diğer atıklarla karıştırıldığında oksijensiz ortamda kalarak metan salımına neden olabileceği örneği verildi. Esen, bu noktada vatandaşların çöplerini doğru çöp kutusuna atmasının hem temiz enerji hem de verimli toprağa dönüşüm sürecini sağlamlaştıracağını belirtti.

Metanın ısıtıcı etkisinin karbondioksite göre çok daha yüksek olduğuna dikkat çeken Esen, gençlere günlük alışkanlıklarında ayrıştırma ve sıfır atık uygulamalarına öncelik vermeleri çağrısında bulundu.

Gençler için yeni fırsatlar ve meslekler:

Türkiye'nin 2053 net sıfır emisyon hedefi çerçevesinde gençlerin iklim politikalarıyla kariyer planlarını örtüştürebileceğini söyleyen Esen, bu dönüşümün yeni meslek gruplarını da beraberinde getireceğini ifade etti. Konuşmasında "metan denetçisi, karbon muhasebecisi veya atık veri analisti" gibi rolleri örnek gösterdi.

Esen, gençlerin hem çözüm üretme hem de mesleki fırsatları değerlendirme açısından iklim gündemine odaklanmasının önemine işaret etti ve sıfır atık uygulamalarının hem bireysel hem de toplumsal düzeyde hızla yaygınlaştırılması çağrısında bulundu.

Konferans, COP31 öncesinde sıfır atık konusunun ulusal ve yerel düzeyde nasıl daha görünür kılınabileceği tartışmalarıyla sona erdi.

"İKLİMİN FREN PEDALI" METAN GAZI: GENÇLERE SIFIR ATIK ÇAĞRISI