Mühürden pirinç tanesine: Yozgatlı hezarfenin hat mirası

Yozgat’ta bir konakta asırlık hat geleneği

Aşağınohutlu Mahallesi’ndeki Yozgatlı Mehmet Said Fenni Efendi Hüsn-i Hat ve Yazma Eserler Müzesi, 19. yüzyıl çok yönlü sanatçısı Mehmet Said Fenni Efendi’nin adını taşıyan konakta Türk-İslam sanatının seçkin örneklerini ziyaretçilerle buluşturuyor. Müze, hüsn-i hat geleneğini ve yazma eser mirasını koruyarak hem yerel hem de yabancı ilgiye cevap veriyor.

Müze ve koleksiyon hakkında:

Müze, Şubat 2026 tarihinde Hattat Mahmud Şahin danışmanlığında ve Dr. Kazım Arslan tarafından hizmete açıldı. Konakta sergilenen koleksiyon, yaklaşık 350 civarında eser içeriyor; bu eserler arasında yazma nüshalar, hat levhaları ve mikro yazı örnekleri öne çıkıyor. Konak personeli Halil İbrahim Güneşer, Mehmet Said Fenni Efendi’nin aruzla şiir yazan, hattat ve hakkak olarak tanımlanan çok yönlü bir sanatçı olduğunu vurguluyor ve kendisine halk arasında 'hezarfen' denildiğini belirtiyor.

Gubari mikro yazının incelikleri:

Müzede ilgiyi en çok çeken işler, pirinç tanesi üzerine işlenmiş Gubari yazılar. Gubari, mikro yazı tekniğini tanımlayan bir tabir olup bu eserlerde tilki bıyığı, kedi bıyığı, arı iğnesi gibi çok ince malzemelerle yazı uygulanıyor. Geleneksel hüsn-i hatta kullanılan kamış kalem, is mürekkebi ve aherli kağıt gibi malzemeler yerine, bu mikro eserlerde en küçük uca sahip araçlar tercih ediliyor; ortaya bakanları hayran bırakan detaylı çalışmalar çıkıyor.

Halil İbrahim Güneşer, Mehmet Said Fenni Efendi’nin Gubari yazı ustalarından biri olduğunu ve pirinç tanesine yazılan eserlerin hat sanatının teknik zenginliğini gösterdiğini söylüyor. Yazıların hem estetik hem de teknik açıdan taşıdığı güç, müzenin koleksiyonunda merkezî bir yer tutuyor.

Günlük yaşantı ve geleneksel malzemeler:

Müze, yalnızca eserleri sergilemekle kalmıyor; hattatların günlük pratiği ve malzeme kullanımlarına dair anlatılar da sunuyor. Güneşer, ustaların kalem yongalarını yani bürade-i kalemi atmadığını, bunların is mürekkebi elde etmek veya bir hattat vefat ettiğinde gazel hazırlamak üzere yakılarak kullanıldığını anlatıyor. Bu uygulama, hattatların israftan kaçınma ve kutsal simgelere gösterilen saygının somut örneklerinden biri olarak müze sergisinde yer alıyor.

Ziyaretçiler yaz sezonunda, karavan tatili veya şehir turları kapsamında müzeyi yoğun olarak tercih ediyor; özellikle yaz aylarında Yozgatlı göçmen ve yurt dışından gelen hemşehriler koleksiyonu görmek için geliyor. Müze, Pazartesi günleri hariç haftanın her günü 10.00 ile 17.00 saatleri arasında ziyaret edilebiliyor.

Yozgatlı Mehmet Said Fenni Efendi Müzesi, hem hüsn-i hat sanatının inceliklerini öğrenmek hem de Gubari gibi mikro tekniklerin nadide örneklerini görmek isteyenler için şehrin kültür rotasında öne çıkan bir adres olmaya devam ediyor.

MÜZEDEKİ EN DİKKAT ÇEKEN ESER OLAN PİRİNÇ TANESİ ÜZERİNE YAZILMIŞ ESERLERE DEĞİNEN GÜNEŞER,"HÜSN-İ HAT SANATINDA KULLANILAN YAZI STİLLERİNDEN BİR TANESİ DE GUBARİ YAZIDIR. ‘GUBARİ’ MİKRO YAZI MANASINA GELMEKTEDİR." DEDİ.