Sanayinin önündeki en büyük engel: uygun maliyetli finansmana erişim

toplantıda öne çıkan tespitler:

Kayseri Sanayi Odası (KAYSO) Başkanı Mehmet Büyüksimitci, Temmuz ayı meclis toplantısında küresel ekonomik belirsizlikler ve sıkı para politikasının üretim kesimi üzerindeki etkilerini değerlendirdi. Büyüksimitci, reel sektörün ana beklentisinin uygun maliyetli ve erişilebilir finansman olduğunu belirtti ve üretimin korunmasının dezenflasyon süreciyle çelişmediğine dikkat çekti.

Toplantı, Meclis Başkanı Abidin Özkaya yönetiminde gerçekleştirildi. Özkaya, Merkez Bankası'nın temmuz ayı kararının reel sektörün faiz indirimi beklentisini karşılamadığını, kararın düşük kur ve yüksek faiz ortamının süreceğine dair güçlü sinyaller verdiğini söyledi. Bu yaklaşımın kısa vadeli sermaye girişlerini teşvik ettiğini ve yabancı sermayenin doğrudan yatırım yerine getirisi yüksek alanlara yöneldiğini vurguladı.

yüksek faiz ve finansmana erişim baskısı:

Özkaya, mevcut düşük kur yüksek faiz ortamının ağır yükünü üretim yapan, istihdam sağlayan ve ihracat gerçekleştiren sektörlerin taşıdığını belirtti. Finansal kaynakların mevduat hesaplarında değerlendirildiği, bu nedenle yıllık faiz giderlerinin yatırım bütçelerini aştığı tespiti toplantının dikkat çeken noktaları arasında yer aldı. Kredibilitesi yüksek firmaların dahi bankaların kredi genişleme sınırları nedeniyle krediye ulaşmakta zorlandığı ifade edildi.

Özkaya, yüksek kredi faizlerinin etkisinin İSO İlk 500 ve İSO İkinci 500 araştırmalarında da açıkça görüldüğünü söyledi. İlk bin büyük sanayi kuruluşunun kazancının önemli bir bölümünün finansman giderlerine ayrılması üretimin sürdürülebilirliği ve yeni yatırımlar açısından ciddi risk teşkil ediyor.

sanayinin payı ve istihdamdaki değişim:

Toplantıda paylaşılan istihdam verileri sanayi tarafındaki sıkıntıları netleştirdi. 2025 yılı verilerine göre sanayi ve tarım sektörlerinde yaklaşık 450 bin kişilik istihdam kaybı yaşanırken, hizmetler ve inşaat sektörlerinde yaklaşık 380 bin kişilik artış kaydedildi. Bu değişim, sanayinin ekonomi içindeki payının gerilediğini ve üretim ekonomisinin güçlendirilmesi gerektiğini gösteriyor.

Özkaya, ticari kredilerin tüketici kredilerinden ayrıştırılması, ihracatçılar ve imalatçılar için ilave finansman destekleri sağlanması ve istihdam üzerindeki mali yüklerin hafifletilmesi gerektiğini belirtti. Ayrıca kamu mal ve hizmetlerindeki fiyat artışlarının dikkatli planlanması ve kamuda tasarrufun güçlendirilmesinin üretim maliyetlerini düşüreceği vurgulandı.

büyüksimitci: üretim ekonomik açıdan öncelikli olmalı:

Mehmet Büyüksimitci konuşmasında dünya ekonomisindeki belirsizlikler, ticaret savaşları ve jeopolitik risklerin Türkiye üretimini de etkilediğini belirtti. Büyüksimitci, enflasyonla mücadelenin önemini kabul etmekle birlikte üretim ekonomisinin ayakta kalmasının sürdürülebilir büyüme için kaçınılmaz olduğunu söyledi. Üretimin olmadığı bir ekonomi; ihracat, istihdam ve kalıcı refah üretemez değerlendirmesinde bulundu.

Büyüksimitci, sanayicinin yalnızca yüksek faizlerle değil aynı zamanda finansmana erişim zorluğu, yüksek üretim maliyetleri, kur baskısı ve daralan talep ile mücadele ettiğini ifade etti. Son dönemde artan konkordato ve iflas haberlerinin üretim hayatı açısından uyarı niteliği taşıdığını belirterek, bu tabloya karşı acil adımlar atılması gerektiğini vurguladı.

sanayicinin talepleri ve çözüm önerileri:

Büyüksimitci, üretim yapan işletmelerin karlarını finansman giderlerine harcadığını, bunun sürdürülemez olduğunu söyledi. İSO 500 sonuçlarının da gösterdiği üzere faaliyet kârlılığı gerilerken finansman giderleri tarihi seviyelere ulaşmış durumda. Bu nedenle kredi kanallarının üretim yapan firmalar açısından daha erişilebilir hale getirilmesi ve reel sektörün finansman yükünün azaltılması gerektiği öne çıktı.

Ekonomi programının dezenflasyon hedefini desteklediklerini ifade eden Büyüksimitci, ancak bu süreç yürütülürken üretim kapasitesinin korunmasının ve sanayinin rekabet gücünün zedelenmemesinin önemine dikkat çekti. Üretim potansiyelinin açık olduğunu; sipariş, tecrübe ve ihracat gücünün bulunduğunu, ancak uygun maliyetli finansmana erişim eksikliği nedeniyle bu potansiyelin hayata geçirilmesinin zorlaştığını sözlerine ekledi.

istişare ve umut:

Başkan Büyüksimitci, reel sektörün finansmana erişim sorunlarının çözümü için gerçekleştirilen istişare toplantılarına işaret etti. Aynı gün yapılan toplantılarda TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu ev sahipliğinde kamu banka genel müdürleri ve Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan ile sanayicilerin taleplerinin doğrudan paylaşıldığını belirtti. Bu tür doğrudan temasların sorunların çözümünde kritik rol oynadığı vurgulandı.

Toplantıyı kapatırken Büyüksimitci, yaşanan zorluklara rağmen ülkeye, üretime ve geleceğe olan inançlarının tam olduğunu; devletin üretimi destekleyen politikaları, iş dünyasının kararlılığı ve özel sektörün dinamizmiyle Türkiye'nin süreci aşacağına inandıklarını ifade etti.

Sonuç olarak, KAYSO meclis toplantısı, sanayicilerin en temel sorununu finansmana erişim olarak tanımladı ve bu alanda hem kısa vadede likidite imkanlarının genişletilmesi hem de uzun vadede üretim odaklı kredi mekanizmalarının oluşturulması yönünde somut adımlar atılmasını talep etti.

KAYSERİ SANAYİ ODASI (KAYSO) BAŞKANI MEHMET BÜYÜKSİMİTCİ, TEMMUZ AYI MECLİS TOPLANTISI'NDA YAPTIĞI KONUŞMADA, KÜRESEL EKONOMİDE YAŞANAN GELİŞMELERİN VE UYGULANAN SIKI PARA POLİTİKASININ ÜRETİM KESİMİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNE DİKKAT ÇEKEREK, REEL SEKTÖRÜN EN BÜYÜK BEKLENTİSİNİN UYGUN MALİYETLİ VE ERİŞİLEBİLİR FİNANSMAN OLDUĞUNU SÖYLEDİ.