Sardes'te 2 bin 500 yıllık ev yaşamı zaman kapsülü gibi ortaya çıktı

Sardes kazıları sıradan Lidyalıların hayatını görünür kıldı

Manisa'nın Salihli ilçesindeki Sardes Antik Kenti'nde yürütülen kazılarda, Lidya Krallığına ait günlük yaşamı aydınlatan, iyi korunmuş bir tabaka bulundu. Tarihi kayıtlarda daha çok anıtsal yapı ve tapınaklarıyla anılan Sardes'te, arkeologlar şimdi sıradan halkın yemek ve ev gereçlerine dair somut kanıtlarla karşılaşıyor.

Kültür Bakanlığı koordinasyonunda, kazı başkanlığını yürüten Prof. Nicholas Cahill yönetiminde sürdürülen çalışmalar sonucunda çıkarılan buluntular; yemek kalıntıları, içecek kapları, çeşitli seramikler ve en dikkat çekeni olarak, 2 bin 500 yıllık ekmek kalıntıları gibi organik maddeleri içeriyor. Bu materyaller, Lidya toplumunun sosyo-ekonomik ve gündelik yaşamına ışık tutuyor.

Üst üste binen medeniyetler ve koruma koşulları:

Sardes, tarihte Lidya, Helenistik, Roma ve Bizans gibi birçok döneme ev sahipliği yapan çok katmanlı bir kent. Bu katmanlaşma çoğu zaman Lidya dönemine ait sıradan yaşam alanlarının tahrip olmasına neden oldu. Ancak kazılarda ulaşılan bölüm, sonraki dönemlerde üzerine yapı inşa edilmemiş bir Lidya tabakası barındırıyor; bu durum alanın adeta bir zaman kapsülü gibi korunmasını sağlamış.

Prof. Nicholas Cahill, keşfedilen alanın bugün nekropol olarak adlandırılan bir bölgede yer aldığını, ancak Lidya döneminde buranın bir mahalle olduğunu belirtiyor. Kazı başkanının verdiği bilgiye göre söz konusu nokta kentin merkezinden yaklaşık 1,5 kilometre uzaklıkta bulunuyor ve Lidya döneminde şehir duvarlarının dışında kalan geniş mahalle ve kutsal alanları işaret ediyor.

Pers istilası ve aniden terk edilmiş yaşamın izleri:

Buluntuların bu kadar iyi korunmuş olmasının arkasında, M.Ö. 546 ve M.Ö. 547 yıllarında kaydedilen savaş ve sonrasında kentte yaşanan ani terk ediliş yatıyor. Kaynaklarda bahsedildiği üzere, Lidya Kralı Kroisos ile Pers Kralı II. Kiros (Büyük Kiros) arasında yaşanan büyük çatışmanın ardından Sardes halkı evlerini terk etmek zorunda kaldı.

O dönem terk edilen evlerin üzerine daha sonra herhangi bir yapı dikilmemiş olması, evlerde bulunan tabak, kap ve diğer eşyaların yerinde kalmasını sağladı. Bu durum, arkeologlara Lidya döneminin gündelik yaşamına doğrudan dair veri sağlayan nadir bir durum sundu.

Buluntuların arkeolojik ve akademik önemi

Kazılarda bulunan seramik kaplar, mutfak gereçleri ve organik kalıntılar, Lidya halkının ne yediğini ve nasıl yaşadığını anlamaya imkân veren özgün kaynaklar niteliğinde. Bu veriler, daha önce anıtsal mimari üzerinden yürütülen yorumları tamamlayacak nitelikte ve Lidya uygarlığının sosyal hayatına dair yeni perspektifler sunuyor.

Prof. Nicholas Cahill çalışmaların önemini, burada ortaya çıkarılabilecek geniş alan ve içerik nedeniyle vurguluyor. Cahill, bölgedeki evlerin terk edilmiş ve üzerlerine başka binalar inşa edilmemiş olmasının, Lidya halkının normal hayatına dair çok sayıda bilgiyi açığa çıkarma şansı verdiğini ifade ediyor.

Gelecekteki beklentiler ve araştırma hedefleri:

Kazı ekibi ilerleyen dönemlerde çıkarılan materyallerin detaylı analizleriyle Lidya toplumunun beslenme alışkanlıkları, mutfak uygulamaları ve gündelik eşya kullanımına dair daha derin bilgiler elde etmeyi hedefliyor. Buluntuların laboratuvar incelemeleri, karbon tarihleme ve malzeme analizleriyle desteklenmesi bekleniyor ve bunun Lidya sosyo-ekonomisine dair daha çarpıcı sonuçlar doğuracağı öngörülüyor.

Sardes Antik Kenti'nde Prof. Dr. Nicholas Cahill öncülüğünde süren titiz kazı çalışmaları, yalnızca kentin sınırlarını yeniden düşünmekle kalmayıp, kralların ihtişamının gölgesinde kalan sıradan Lidyalıların binlerce yıllık gündelik hikâyesini gün yüzüne çıkarma açısından da büyük bir adım teşkil ediyor.

Öne çıkan bilgiler: Kazı alanı Manisa, Salihli; çalışmaları Prof. Nicholas Cahill yönetiyor; alanın korunması M.Ö. 546/547 tarihlerindeki Pers-Lidya savaşı ve sonrasındaki ani terk ediliş ile bağlantılı; en çarpıcı buluntu 2 bin 500 yıllık ekmek kalıntıları ve ev içi eşyalar.

DÜNYANIN EN ÖNEMLİ KENTLERİNDEN BİRİ OLAN VE LİDYA KRALLIĞINA BAŞKENTLİK YAPAN SARDES'TE LİDYA KRALLIĞI'NIN BUGÜNE KADAR GİZLİ KALMIŞ GÜNLÜK YAŞAMINA IŞIK TUTAN ÇARPICI BULGULARA ULAŞILDI.