Seferberlik çağrısı: RTÜK yasa dışı bahisle mücadelede kapsamı genişletiyor

Panelde sunulan perspektifler:

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı tarafından düzenlenen 'Yasa Dışı Bahis ve Kumar Bağımlılığıyla Mücadele Paneli' Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran ile Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın açış konuşmalarıyla başladı. Panelde, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) Başkanı Mehmet Daniş, Yükseköğretim Kurulu Başkanı Erol Özvar, İçişleri Bakan Yardımcısı Ali Çelik, Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) Başkanı Hasan Kaymak ve Yeşilay Genel Başkanı Mehmet Dinç değerlendirmelerde bulundu. Oturum, Prof. Dr. Merih Altıntaş moderatörlüğünde gerçekleştirildi ve hukuki, finansal, toplumsal ile iletişim boyutları ele alındı.

RTÜK'ün denetim kapsamı ve mevzuat önerisi:

Mehmet Daniş, RTÜK'ün yayın hizmetleri düzeyinde sağladığı denetimleri anlattı ve kurumun yetki sınırlarına vurgu yaptı. Daniş, "Biz en azından müstakil habercilik niteliğinde yayınları olan kanallar, abonelik sistemleri ve yayıncılar bakımından gerekli denetimleri sağlıyoruz. Ancak bizim yetkimiz yalnızca belirli yayın hizmetleriyle sınırlı. Yasa dışı bahisle mücadele ise bundan çok daha geniş bir alanı kapsıyor." ifadelerini kullandı. Bu çerçevede RTÜK, mevcut düzenlemelerin dijital ortamın tüm sorunlarını karşılamadığını belirterek, isteğe bağlı yayın hizmetlerini de kapsayacak bir mevzuat değişikliği önerisi hazırladığını açıkladı.

Spor yayınları ve sanal reklamlarla mücadele:

Daniş, spor yayınlarının yasa dışı bahis görünürlüğünün en yoğun olduğu alanlardan biri olduğunu vurguladı. 6112 sayılı Kanun çerçevesinde yayınların kumar oynamayı özendirici nitelikte olamayacağına dikkat çeken Daniş, saha kenarı veya forma üzerindeki reklamların fiziksel olarak stadyum, federasyon ve kulüplerin yetki alanında olduğunu, ancak yayına sonradan dijital veya sanal olarak eklenen reklamlarda sorumluluğun yayın hakkını elinde bulunduran kuruluşa ait olduğunu anlattı. Daniş, farklı kamera açıları ve uluslararası yayın karşılaştırmalarıyla sanal reklamların tespit edildiğini; idari para cezaları, katalogdan çıkarma ve mahkeme süreçlerinde Üst Kurul kararlarının lehlerine sonuçlandığını belirtti.

Reklam, yönlendirme mekanizmaları ve gençlerin maruziyeti:

Televizyonda yasa dışı bahis reklamına izin olmadığını, ekranlarda site adı, logo veya QR kod gösterilemeyeceğini söyleyen Daniş, özendirici ifadelerin kullanılamayacağını vurguladı. Bununla birlikte gençlerin karşılaştığı yönlendirmelerin yalnızca televizyonla sınırlı olmadığını, telefonlar, sosyal medya paylaşımları, kapalı mesaj grupları, arama motoru sonuçları ve haber altındaki bağlantılar aracılığıyla da yaygınlaştığını aktardı. Daniş ayrıca bu yönlendirmelerin arkasında sıklıkla komisyon kazanan referans sistemleri ve aynı sitenin farklı alan adlarıyla tekrar ortaya çıkmasının bulunduğunu ifade etti.

Akıllı işaretler ve çocuk koruma önlemleri:

RTÜK tarafından geliştirilen Akıllı İşaretler Koruyucu Sembol Sistemi kapsamında 'bağımlılık' başlığının ayrı bir içerik sembolü olacağı açıklandı. Yeni sistemde madde kullanımı, alkol, kumar ve yasa dışı bahis gibi başlıkların ayrı ölçütlerle değerlendirileceği, 10+ ve 16+ yaş sembollerinin eklenmesi ile sistemin sadece televizyon için değil, RTÜK lisanslı dijital platformlar için de zorunlu hale getirileceği belirtildi. Koruma mekanizmasının bir parçası olarak şifreli erişim, PIN korumaları, çocuk profilleri ve ebeveyn kontrolü araçları uygulanacak. Daniş bu yaklaşımı özetleyerek, Amacımız teknolojiyi çocuğun hayatından çıkarmak değil, çocuğun hayatını teknolojinin içinde güvenli hale getirmek. Yasaklayarak değil, görünür kılarak ve seçme imkanı vererek korumak istiyoruz.

İçerik üretimi, örtülü kodlar ve teknolojik denetim:

Daniş, dizi, film ve program içeriklerinde kullanılan örtülü kodların da yasa dışı bahis normalleşmesine zemin hazırlayabileceğini; senaristlerin ve içerik üreticilerinin bu kodları etkili biçimde kullanabildiğini vurguladı. Salt dijital okuryazarlığın yeterli olmayacağını belirterek, sektörün tüm paydaşlarının katıldığı topyekun bir mücadelenin önemine işaret etti. RTÜK'ün teknolojik denetim kapasitesini geliştirerek VİA+ sistemiyle içerik analizini genişlettiği ve bu tür örtük unsurların da okunabildiği ifade edildi.

Kapanış: ortak sorumluluk ve seferberlik çağrısı:

Konuşmasını panelin sonuçları ve ortak sorumluluk vurgusuyla sonlandıran Daniş, bu mücadelenin tek kurumla yürütülemeyeceğini, hukuki düzenlemeler, eğitim kurumları, ebeveynler, öğretmenler, yayıncılar ve düzenleyici kurumların eşgüdüm içinde hareket etmesi gerektiğini belirtti. Daniş, Bu mücadele bir seferberliktir. sözleriyle RTÜK'ün kamu spotlarından müeyyidelere, koruyucu sembol sisteminden mevzuat önerisine kadar elindeki araçları harekete geçirdiğini, ancak toplumun tüm aktörlerinin birlikte çalışmasının şart olduğunu vurguladı.

RADYO VE TELEVİZYON ÜST KURULU BAŞKANI MEHMET DANİŞ, KONUŞMA YAPTI.