Şehirlerarası yolculuklarda ikram kültürü değişiyor

İkramlarda geri çekilme:

Şehirlerarası otobüs yolculuklarında yıllardır yolcuların beklediği ikramlar gözle görülür şekilde azaldı. Bir zamanlar dondurma ve kek ikramlarıyla anılan firmalar, son dönemde sadece sıcak-soğuk içecek ve sınırlı paket servisle yetiniyor.

Firmaların açıkladığı nedenler arasında mazot, otoyol, köprü ve terminal ücretlerindeki artış ile internet üzerinden satılan biletlerin uygulama komisyonları öne çıkıyor. Sektör kaynakları, bu maliyet baskısının ikram listesini daralttığını belirtiyor.

Sektör temsilcilerinin değerlendirmesi:

Mustafa Kıransal, Kars Otobüsçüler ve İşletmeciler Derneği Başkanı, durumu çarpıcı ifadelerle özetliyor: 'Otobüsçüler can çekişiyor, otobüsçülerde can kalmadı. Kars -İstanbul arası bin 500 kilometre ve sadece 2 bin 100 TL. Yolcu bedava, nasıl dondurma versin, nasıl kek versin ama yine biz az da olsa ikram dağıtıyoruz.' Kıransal, maliyetleri somut rakamlarla anlatarak 'Mazot 80 lira. Kars’tan İstanbul’a 5-6 bin lira sadece köprü ve otoyol parası. İkramlarda kısıtlama devam ediyor. Bir yıldır kaldırıldı kek ve bisküvi dağıtımı.' ifadelerini kullandı.

Kıransal ayrıca araç bakım maliyetlerine vurgu yaptı: 'Bir lastik 30 bin lira. Bir motor yaptırmak 600 bin lira. Motoru bırak ustayı getiremiyorsun, 50 bin lira vermeden usta gelmiyor bile.' Bu sözler, işletme giderlerinin ikram bütçelerini nasıl etkilediğini gösteriyor.

Uygulama komisyonu ve geleceğe dair öngörüler:

Eyüp Fatih Bay, TOFED Malatya Şube Başkanı ve Malatya Şehirlerarası Otobüs İşletmecileri Derneği Başkanı, artan maliyetlere karşı ikram kısıtlamasının kaçınılmaz olduğunu söylüyor. Bay, seyahat uygulamalarının biletlerden aldığı komisyonlara dikkat çekerek 'Seyahat uygulamaları yüzde 13 komisyon alıyor, hiç ellerini sıcaktan soğuğa vurmadan.' dedi.

Bay ayrıca satış süreçlerindeki gecikmelere işaret ederek uygulamaların ödemeleri geç gönderdiğini, bunun da nakit akışını zorlaştırdığını belirtiyor: 'Uygulamalar bilet firmalarını 20 gün sonra gönderiyor.' Ödemedeki gecikmeler ve yüksek komisyonlar, ikram bütçelerini azaltan başka bir faktör olarak öne çıkıyor.

Sektör temsilcileri, maliyet artışlarının sürmesi durumunda ikram politikasında daha radikal değişikliklerin gündeme gelebileceğini söylüyor. Bay'in çarpıcı uyarısı şu: 'Uçakta su satılıyor. Otobüslerde parayla ikram dönemi başlayacak. Her şey kendiliğinden pahalanıyor. Otobüslerde suyu parayla satarlarsa kimse şaşırmasın.'

Sonuç olarak yolcular, özellikle uzun yol seferlerinde geleneksel ikram beklentilerini yeniden gözden geçirmek zorunda kalabilir. Firmalar ise artan giderler ve daralan kar marjları arasında ikram uygulamalarını yeniden şekillendiriyor, bazı ikram kalemleri tamamen listeden çıkarılmış durumda.

İlerleyen dönemlerde ikramların yeniden standart hale gelip gelmeyeceği, akaryakıt ve geçiş ücretlerinde, ayrıca uygulama komisyonlarındaki değişimlerde aranan dengeye bağlı olacak.

ŞEHİRLERARASI OTOBÜS YOLCULUKLARININ VAZGEÇİLMEZİ İKRAMLAR ARTIK TARİH OLUYOR. BİR ZAMANLAR DONDURMA BİLE İKRAM EDEN OTOBÜS FİRMALARI ARTIK SADECE MEŞRUBAT VE ÇAY-KAHVE DAĞITIYOR. BİR ÇOK FİRMA KEKİ BİLE İKRAM LİSTESİNDEN ÇIKARDI