Sekiz asırdır ayakta: Turhasan türbesi Anadolu Selçuklu mirasını taşıyor

Turhasan türbesi: Aksaray'ın tarihî mirası

Gülpınar beldesinde yer alan Turhasan Türbesi, asırlar boyunca bölge sakinlerinin ziyaret ettiği, Anadolu Selçuklu döneminden kalan önemli bir anıt olarak öne çıkıyor. Türbe, Aksaray'ın Gülağaç ilçesi sınırları içindeki Gülpınar'da bulunuyor ve yapımı yaklaşık 8 asır öncesine dayanıyor.

Tarihi kimliği ve kahramanın öyküsü:

Tarihçi yazar Dr. Mustafa Fırat Gül tarafından aktarıldığı üzere türbe, halk arasında Bekar Sultan Türbesi olarak da biliniyor. Türbenin, Danişmentli kökenli ve Selçuklu ordularında komutanlık yapmış olan Şeyh Turhasan / Hasan Bey için yapılmış bir anıt olduğu kabul ediliyor. Kaynaklarda Hasan Dağı'nın eski adı Athar olarak geçiyor; Hasan Bey, Müslüman Türklerin Haçlılarla yaptığı çatışmaların ardından savaştığı sırada şehit düşmüş ve vasiyeti gereği dağın zirvesine defnedilmiştir. Bu olaylar neticesinde dağın adı zamanla Hasan Dağı olarak anılmaya başlanmıştır. Dr. Gül, Hasan Bey'in 11. yüzyılın sonlarında şehit düştüğünü vurgulamaktadır.

Mimari özellikler ve restorasyon:

Türbenin mimarisinde dikkati çeken unsur, mahruti kubbe formudur. Kubbenin kuşak kısmında, kapı ile kubbenin konik bölümünün altında Besmele ve Âyet'el-Kürsî yazılarının yer aldığı belirtiliyor. Yapının uzun süre ayakta kalmasının ardından yakın zamanda restorasyon çalışmaları yapılmış; restorasyonun da Türkler tarafından gerçekleştirildiği ve türbenin Anadolu Selçuklu Devleti döneminde, Turhasan Bey'e hürmeten inşa edildiği ifade ediliyor.

Turhasan Türbesi, hem bölge tarihine ilişkin bir tanıklık hem de Anadolu Selçuklu mirasının yerel ölçekte korunmasına dair somut bir örnek olarak ziyaretçilerini ağırlamaya devam ediyor. Yapının hem anıtsal kimliği hem de üzerindeki kitabe ve yazıtlar, araştırmacılar ve yerel halk açısından ayrı bir önem taşıyor.

Anadolu Selçuklu Devletinin Turhasan Bey'e yaptırdığı 8 asırlık türbe