Sulusokak'ta bir atölye: yarım asırlık saraçlık mirası

Sulusokak çarşısında küçük ama köklü bir atölye:

Tokat'ın tarihi Sulusokak Çarşısı'nda, 24 metrekarelik dükkanında saraçlık mesleğini sürdüren 62 yaşındaki Hüseyin Örükaya, unutulmaya yüz tutan geleneksel zanaatı yaşatıyor. İlkokul yıllarında babasının yanında mesleğe başlayan Örükaya, aynı dükkânda babasından devraldığı işi yürütüyor.

yarım asırlık emek ve üretim süreçleri:

Örükaya yaklaşık 50 yıldır deri işleyerek at koşum takımları ve hamut üretiyor. Ürünlerini hazırlarken asırlık dikiş makinesini kullanıp el emeği ile deri dikiyor; hamut yapımında ise manda ve sığır derisinin yanı sıra eğri ağaç ve keçe gibi geleneksel malzemeler tercih ediliyor. Hazırlanan ürünlerin üretimi yoğun emek istiyor ve usta sipariş üzerine çalıştığını, bir günde ancak bir hamut hazırlayabildiğini belirtiyor.

Üretilen hamut ve at koşum malzemelerinin dağıtımı ağırlıklı olarak Doğu Anadolu Bölgesine yapılıyor; usta mesleği boyunca iki çırak yetiştirmiş, fakat zaman içinde onların kamu kurumlarında çalışmaya başlamasıyla atölyede çırak sayısı azalmış.

teknoloji, gençlik ve mesleğin geleceği:

Örükaya, teknolojinin gelişmesiyle birlikte geleneksel zanaatların geri planda kaldığını vurgulayarak, "Teknoloji ilerlediği için bizim sanatımız biraz geride kaldı. Teknolojiye artık mağlup olduk diyebiliriz" diyor. Gençlerin hazır işi tercih etmesi ve çırak talebinin olmaması ustanın en büyük kaygısı.

Usta, geçmişte yetiştirdiği iki çırak'ın daha sonra devlet kurumlarında çalışmaya başladığını, yeni kuşakların saraçlığa ilgi göstermediğini belirtiyor ve mesleğin devamı konusunda endişe duyuyor: "Çırak olmazsa maalesef bu iş bitecek. Belki 15-20 yıl sonra bizden sonra bu mesleği yapacak kimse kalmayacak."

Örükaya'nın atölyesi, küçük ölçüsüne rağmen yerel zanaat geleneğinin somut bir göstergesi olarak kalmaya devam ediyor; ustanın çabası, bu eski sanatın izlerini canlı tutmayı amaçlıyor.

TOKAT’TA UNUTULMAYA YÜZ TUTMUŞ SARAÇLIK MESLEĞİNİ SÜRDÜREN HÜSEYİN ÖRÜKAYA, 24 METREKARELİK DÜKKÂNINDA TEKNOLOJİYE MEYDAN OKUYOR.