Tavas yoğurdunun ayırt edici özellikleri
Denizli’nin Tavas ilçesinde geleneksel yöntemlerle üretilen yanık kokulu koyun yoğurdu, hafif isli ve karamelize aroması ile öne çıkıyor. Üretimde herhangi bir keseleme uygulanmadan elde edilen sert kıvam, bu yoğurdu benzerlerinden ayıran başlıca nitelik olarak kabul ediliyor. 2024 yılında Tavas Belediyesi’nin başvurusu sonucu ürüne verilen coğrafi işaret tescili de bu özgün yöntemin tanınmasını pekiştirdi.
üretim süreci:
Üretim süreci sabahın erken saatlerinde koyunların sağılmasıyla başlıyor. Süzülen sütün bir bölümü odun ateşinde ısıtılan kazana dökülüyor ve burada tabanın kontrollü şekilde tutturulması sağlanıyor. Ardından kalan süt kazana eklenip kaynatılıyor; bu sırada kazan tabanında oluşan hafif yanık ve süt yüzeyindeki kaymağın sararması yoğurda karakteristik kokuyu kazandıran iki temel unsur olarak dikkat çekiyor.
Kaynayan süt yaklaşık 10 dakika boyunca kepçeyle yukarıdan tekrar kazana dökülerek havalandırılıyor. Daha sonra sütler kalaylı kazanlara aktarılıyor ve yaklaşık dört saat dinlendirilerek sıcaklığı 45 dereceye düştüğünde, bir önceki günden ayrılan doğal yoğurt mayasıyla mayalanıyor. Bu yöntem sayesinde yoğurda herhangi bir süzme veya keseleme yapılmadan yoğun bir yapı ve sert kıvam geliyor.
geçmiş uygulamalar ve kültürel bağlam:
Tavas’ta uzun yıllardır sürdürülen üretim pratiğinde, geçmişte hayvan sayısının fazla olması nedeniyle yoğurdun korunması amacıyla keseleme uygulandığı aktarılıyor. Vakıf Mahallesi üreticilerinden Mustafa Yahşi, 'Koyunlardan sağdığımız sütü kalaylı bakır kazanlarda kaynatıyoruz. Kaynayan sütü bir süre dinlendirdikten sonra kaselerde mayalama yapıyoruz. Bu işin en önemli noktası pişirme aşaması' diyerek eski üretim pratiklerine işaret ediyor. Eskiden yoğurtlar buzdolapları olmadığı için keselerde süzülüp çam ve ardıç dalları arasında saklanır, pazar için ise katırlarla taşınırdı.
Solmaz Mahallesi üreticisi Gülizar Karaçalı ise yapım sürecini şu sözlerle özetliyor: 'Sütümüzü önceden odun ateşinde ısıttığımız kazanımıza ekliyoruz. Sütümüzü kaymağı sarılaşıncaya kadar havalandırarak kaynatıyoruz. Tavas yoğurdunun özeliği olan yanık kokusunu bu kaymağın sararması sağlıyor.'
Ürünün yapımı ve tarihçesi üzerine çalışmalar yürüten Muhammet Kahraman tarafından derlenen araştırmaların kitap haline getirilerek gelecek nesillere ulaştırılması planlanıyor; bu da Tavas yoğurdunun hem gastronomik hem de kültürel değerinin kayıt altına alınmasına katkı sağlayacak.
DENİZLİ'NİN TAVAS İLÇESİNİN COĞRAFİ İŞARETLİ ÜRÜNÜ OLAN YANIK KOKULU KOYUN YOĞURDUNUN ÜRETİMİNE GELENEKSEL YÖNTEMLERLE DEVAM EDİLİYOR.
Henüz yorum yapılmamış
Bu içerik hakkında ilk yorumu siz yapın!