Trabzon mutfağı için UNESCO hedefi: 2027 adaylık süreci başlıyor

Trabzon UNESCO Gastronomi Şehri adaylığını resmen başlattı:

Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Metin Genç, kentin gastronomi mirasını küresel ölçekte tanıtmak amacıyla UNESCO 2027 Gastronomi Şehri adaylığı sürecini başlattıklarını duyurdu. Basın toplantısında, başvuru dosyasının hazırlanması ve sürecin yürütülmesi için oluşturulan ekip ile izlenecek yol haritası kamuoyuna aktarıldı.

Toplantıya, Bilim Kurulu Başkanı Prof. Dr. İrfan Yazıcıoğlu, Bilim Kurulu Genel Sekreteri Doç. Dr. Mehmet Akif Şen, UNESCO Küresel Şehirler İletişim Danışmanı Genco Demirer ve DOKA Genel Sekreteri Kemal Akpınar katıldı.

hazırlık ekibi ve başvuru yaklaşımı:

Başkan Genç, başvuru dosyasının tarihi ve kültürel verilerin bilimsel çalışmalarla desteklenerek oluşturulduğunu vurguladı. Trabzon'un öne çıkan güçlü yönleri olarak, kuşaktan kuşağa aktarılan tarifler, geleneksel pişirme tekniklerini sürdüren esnaf ve köklü işletmeler gösterildi. Şehirdeki gastronomi ekosisteminin tüm paydaşları; üniversiteler, kamu kurumları, meslek odaları, sektör temsilcileri ve medya ile birlikte hareket edileceği belirtildi.

Genç, Trabzon'un bu ünvanı kazandığında uluslararası tanınırlığının artacağını, gastronomi turizminde güçlü bir marka şehir haline geleceğini ve dünya şehirleri arasında görünürlüğünün yükseleceğini ifade etti: 'Trabzon mutfağı ömrü uzatır.'

coğrafi işaretli ürünler ve yerel avantajlar:

Başkan Genç, Trabzon'un coğrafi işaret belgelerine ve zengin ürün çeşitliliğine dikkat çekti. Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş 15 coğrafi işaretli ürün bulunduğunu ve bunların 9'unun gastronomi alanında olduğunu söyledi. Söz konusu gastronomi ürünleri şunlardır: Akçaabat köftesi, Trabzon kuymağı, Vakfıkebir ekmeği, Vakfıkebir külek peyniri, Tonya tereyağı, Hamsiköy sütlacı, Sürmene pidesi, Arsin Foşa fındığı ve Yomra elması.

Genç ayrıca, ziyaretçilerin Trabzon mutfağını deneyimleyebildiği işletme sayısına değinerek, şehirdeki yerel işletmelerin ve elli yılı aşkın geçmişe sahip restoranların başvurunun en güçlü yönlerinden biri olduğunu belirtti. Belediye olarak amaçlarının mutfağı sadece lezzetiyle değil; hikâyesi, tarihi, üretim kültürü ve sürdürülebilir yapısıyla da dünyada hak ettiği yere taşımak olduğu ifade edildi.

turizm, ekonomi ve dört mevsim hedefi:

Belediye yetkilileri, UNESCO adaylığının yalnızca bir ünvan olmadığını; kültürel mirasın korunması, yaşatılması ve gelecek kuşaklara aktarılmasının da bir sorumluluk olduğuna dikkat çekti. Adaylık sürecinin şehrin uluslararası marka değerini artıracağı, turizm gelirlerini yükselteceği ve yerel üretimi güçlendireceği öngörülüyor.

Belirlenen hedefler arasında; Trabzon'un turizm potansiyelini gastronomiyle desteklemek, yerel mutfak kültürünü uluslararası ölçekte görünür kılmak, restoran işletmeciliğinde kültürel etkileşimi artırmak, yerel üretici ile aile işletmeleri ve büyük işletmeler arasında sürdürülebilir bir gastronomi ekosistemi oluşturmak, genç kuşaklara mutfak mirasını aktarmak ve gastronomi turizmini dört mevsime yaymak yer alıyor.

Toplantıda öne çıkan diğer bir vurgu ise gastronominin yerel ekonomiye sağladığı çok yönlü katkıydı; başvuru süreci başarıyla tamamlandığında bölgesel yatırımların artması ve Trabzon'un Karadeniz'in gastronomi merkezi haline gelmesi hedefleniyor.

zaman çizelgesi ve başvuru aşamaları:

Yönetim ve İletişim Danışmanı Dr. Muhammed Attila Sevim, sürecin aşamalarını açıkladı. İlk etapta niyet mektubu ile birlikte hazırlanan başvuru dosyasının 27 Eylül 2026 tarihine kadar UNESCO Türkiye Milli Komisyonu'na teslim edilmesi gerekiyor. Komisyondan gelecek değerlendirmeye göre, 31 Ekim 2026 Dünya Şehircilik Günü'ne kadar 2027 aday şehirleri ilan edilecek.

Kasım ve aralık aylarında dosyanın UNESCO'nun çevrim içi başvuru sistemi üzerinden resmi olarak sunulacağı, sonrasında dosyanın gastronomi şehirlerinin incelemesi, UNESCO Genel Kurulu değerlendirmesi ve uzman komisyonların değerlendirmesi olmak üzere üç aşamalı profesyonel bir süreçten geçeceği bildirildi. Adaylık sürecinin 2027 yılının ekim ayında tamamlanması hedefleniyor.

Trabzon yetkilileri, ulusal ve uluslararası alanda rekabetin yüksek olacağını kabul ederek, şehrin tüm paydaşlarıyla birlikte güçlü bir başvuru dosyası hazırlamaya odaklandıklarını vurguladı. Belediye yönetimi, bu süreçte verilecek katkı ve desteğin belirleyici olacağını belirtti.

Son olarak Genç, uzun yaşamla ilişkilendirdiği yerel beslenme ve yaşam tarzına atıfta bulunarak, Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre Trabzon'un ortalama yaşam süresi bakımından 80,3 yıl ile ülkenin en uzun yaşam süresine sahip iller arasında yer aldığına dikkat çekti ve doğal ürünler ile güçlü mutfak kültürünün bu sonuçta payı olduğuna inandıklarını söyledi.

TRABZON’UN UNESCO 2027 GASTRONOMİ ŞEHRİ ADAYLIĞI İÇİN TRABZON BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ ÖNCÜLÜĞÜNDE ÇALIŞMA BAŞLATILDI