Yalburt pınarı'nda saklı Hitit öyküsü Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nde

Yalburt pınarı'ndan müzeye: serginin odağında ne var:

Anadolu Medeniyetleri Müzesi, Konya'nın Ilgın ilçesindeki Yalburt Yaylası'nda 1970'te keşfedilen hiyeroglif Luvice kitabeli kutsal su anıtını merkezine alan "Yalburt Pınarı'nda Bir Hitit Kralı: Kırsal Alanda Arkeoloji ve Kültürel Miras" sergisine ev sahipliği yapıyor. Sergi, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy ve müze yetkililerinin katılımıyla açıldı; organizasyon Anadolu Medeniyetleri Müzesi Müdürlüğü ile ABD'deki İllinois Üniversitesi iş birliğinde, küratörlüğünü Prof. Dr. Ömür Harmanşah'ın yürüttüğü bir çalışma olarak hazırlandı.

sergide öne çıkan koleksiyon ve materyaller:

Sergide toplam 40 eser ziyaretçilere sunuluyor. Bu eserlerin büyük bölümü, 1970-1975 yılları arasında Raci Temizer başkanlığında yürütülen kazı ve restorasyon çalışmalarında ortaya çıkarılan buluntulardan oluşuyor. Arkeolojik nesnelerin yanı sıra sergi; video ve fotoğraf kayıtları, arkeolojik buluntu çizimleri, saha defterleri ve arazi formları gibi görsel ve belgesel materyaller aracılığıyla Yalburt'un keşfinden başlayan araştırma sürecini kapsamlı biçimde aktarıyor. Ziyaretçiler, bir arkeolojik alanın keşfinden kazı, restorasyon ve belgeleme aşamalarına kadar uzanan bilimsel serüveni adım adım takip edebiliyorlar.

keşif, kazı ve anıtın bilimsel kimliği:

Yalburt Anıtı'na ilişkin arşiv belgeleri, yapının ortaya çıkarılış sürecini belgeleyerek sergide yer alıyor. Eylül 1970'te Yol Su Elektrik'in Yalburt Pınarı'nda kaynak suyunu kanalize etmek amacıyla gerçekleştirdiği kazılarda hiyeroglif kabartma kitabeli taş bloklar bulundu. Bunun üzerine Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi araştırmacıları bölgeye çağrıldı ve Raci Temizer liderliğindeki ekip 1970-1975 döneminde arkeolojik kazı, mimari koruma ve restorasyon çalışmaları yürüttü.

Kazı bulguları, ortaya çıkarılan yapının Hitit Büyük Kralı IV. Tudhaliya (MÖ 1245-1215) adına inşa edilmiş, hiyeroglif Luvice kitabeli bir kutsal havuz anıtı olduğunu gösterdi. 1971-1972 kazılarında özgün havuz temelleri ve döşemesi tespit edilerek anıtın 12,70x8,30 metrelik doğu-batı doğrultulu planı yeniden kuruldu. Ayrıca buluntular, havuzun eski çağlarda uzun süre kullanıldığını, Erken Roma Dönemi'nde ise Hitit bloklarının devşirme olarak kullanılıp havuzun yaklaşık 5x4 metre ölçülerinde yeniden inşa edildiğini ortaya koydu.

Temizer ve ekibi, kutsal havuzun ortaya çıkarılmasının ardından çevredeki yerleşimi tespit etmek için kazı ve sondaj çalışmalarını sürdürdü. 1971-1972 yıllarında Yalburt Höyüğü ile Kalkamak Mezarlığı sırtında yürütülen çalışmalarda Demir Çağı, Helenistik ve Erken Roma dönemlerine tarihlenen yerleşim izleri belirlendi. Günümüzde alanda görünen anıt, 1972 yılında Temizer ve ekibi tarafından yeniden inşa edildi.

yeni saha araştırmaları ve serginin çağrısı:

2010-2021 yılları arasında Prof. Dr. Ömür Harmanşah ve Dr. Peri Johnson başkanlığında yürütülen Yalburt Yaylası Arkeolojik Yüzey Araştırma Projesi'nin bulguları da sergide yer alıyor. Bu dönemin çalışmaları, yüzey araştırmaları ve bilimsel belgeleme sonuçlarını fotoğraf, çizim ve saha notlarıyla gün yüzüne çıkarıyor.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, sergide yalnızca arkeolojik eserlerin değil, keşiften bilimsel belgelemeye kadar uzanan sürecin bütün yönleriyle ziyaretçilere aktarıldığını vurguladı ve tüm vatandaşları Anadolu Medeniyetleri Müzesi'ne davet etti. Ersoy, serginin hazırlanmasında emeği geçen kurum ve kişilere teşekkür etti.

Sergi, Yalburt Pınarı anıtının keşfiyle başlayan arkeolojik mirasın korunması ve tanıtılmasına ilişkin çok katmanlı bir anlatı sunuyor; ziyaretçiler hem Hitit dönemine ilişkin somut izleri hem de saha çalışmalarının ardındaki bilimsel yöntemi görme olanağı buluyorlar.

BAKAN ERSOY, ANADOLU MEDENİYETLERİ MÜZESİ MÜDÜRLÜĞÜ İLE AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ İLLİNOİS ÜNİVERSİTESİ İŞ BİRLİĞİNDE, PROF. DR. ÖMÜR HARMANŞAH’IN KÜRATÖRLÜĞÜNDE HAZIRLANAN SERGİYİ GEZEREK ÇALIŞMALARA İLİŞKİN DEĞERLENDİRMELERDE BULUNDU.