Yalıncak karpuzunda verim düşüşü: aroması korunuyor, üretim azalıyor

Yalıncak karpuzunda verim düşüşü sürüyor

Doğu Karadeniz’in tek yerel karpuzu olan ve ismini üretildiği Trabzon’un Ortahisar ilçesi Yalıncak Mahallesi’nden alan Yalıncak karpuzu, son yıllarda giderek azalan verimiyle üreticileri endişelendiriyor. 2010 yılında Trabzon’da üretimine başlanan ve tadı ile aromasıyla öne çıkan bu karpuz çeşidinde, hem üretim alanları daraldı hem de birim verim önemli ölçüde geriledi.

üretimdeki düşüşün boyutları:

Yıllar önce dönüm başına ortalama 5-6 ton, hatta zaman zaman 10 ton ürün alınabildiğini aktaran üreticiler, günümüzde aynı alandan ortalama 1-2 ton civarında verim elde ettiklerini belirtiyor. Üreticiler, tohum ve fidelerin toprağa verildiği ilk yıllarda ürünün kendiliğinden ve yüksek verimle çıktığını; son dönemde ise hem hastalıkların hem de zararlıların etkisinin artmasının verimi düşürdüğünü ifade ediyor.

etkenler ve üreticinin gözlemleri:

Üretimin gerilemesinde öne çıkan etkenler arasında beyaz sinek, tuta, kelebek ve kara kurt gibi zararlı böcekler ile çeşitli hastalıklar yer alıyor. Üreticiler, bu zararlıların sebze ve meyvelere ciddi zarar verdiğini, bunun sadece karpuzda değil fasulye ve domates gibi diğer ürünlerde de aynı şekilde hissedildiğini vurguluyor.

Yalıncak’ta 15 yıldan fazla süredir karpuz yetiştiren İsmail Köksal Kodan, hasadın bu yıl önceki yıllara göre az olduğunu söyleyerek üretimin yıllar içinde düzenli biçimde gerilediğini belirtti. Kodan, üretim alanlarının daralmasının nedenleri arasında bazı üreticilerin sağlık sorunları ve arazilerini "kat karşılığı" vermeleri gibi faktörlerin bulunduğuna dikkat çekti.

Üreticiler ayrıca, artık karpuzun ticaretini yapmaktan çok bir adet bile lezzetli karpuz yiyebilmek için çaba gösterdiklerini, fakat yabani otlar ve artan haşere baskısı nedeniyle emeğin boşa gitme riskiyle karşılaştıklarını anlattı. Hasadın bu yıl hava koşulları nedeniyle geciktiği, ancak bazı üreticilerin hasada başladığı da belirtiliyor.

Yalıncak karpuzunu öne çıkaran en önemli özelliğin aroma ve koku olduğunu söyleyen üreticiler, bu özgün özellik korunurken üretim miktarının geri kazanılmasının önemine işaret ediyor. Mevcut durum, hem yerel bir lezzetin sürdürülmesi hem de bölge üreticilerinin gelirleri açısından uyarıcı bir tablo ortaya koyuyor.

DOĞU KARADENİZ'İN TEK KARPUZ ÜRETİM MERKEZİ OLAN VE İSMİNİ ÜRETİLDİĞİ TRABZON'UN ORTAHİSAR İLÇESİ YALINCAK MAHALLESİ'NDEN ALAN YALINCAK KARPUZUNDA VERİM HER GEÇEN YIL AZALIYOR