zamanlama ve yaptırımlar: zelenskiy üçlü görüşmelere net şartlarla katılacak

Zelenskiy: görüşmelerde yaptırımlar pazarlık konusu olamaz

Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, Abu Dabi’de gerçekleştirilmesi planlanan üçlü (Ukrayna–ABD–Rusya) görüşmeye ilişkin beklentilerini sosyal medya hesabından paylaştığı röportaj kesitlerinde açıkladı. Zelenskiy, "Üçlü bir toplantıya, Rusya’ya yönelik tüm yaptırımların kaldırılmış olduğu şartlarda gitmek istemem" ifadelerini kullandı ve yaptırımların ancak çatışmanın sona erdirilmesi kapsamında kaldırılabileceğini vurguladı.

Oslo görüşmelerinde öne çıkan üç sorun:

Zelenskiy, 20 Ekim’de Norveç’in başkenti Oslo’da ABD tarafıyla yapılan görüşmeler hakkında verdiği röportajda toplantıyı üç ana sorunun eşlik ettiğini belirtti: hava savunmasındaki yetersizlik, Starlink/Starshield kullanımına getirilen kısıtlamalar ve ABD’den gelen istihbarat paylaşımındaki kısıtlamalar. Zelenskiy, bu üç sorunundan ikisinin —istihbarat paylaşımı ve Starlink meselesinin— bugün itibarıyla çözüldüğünü, bu nedenle Amerikalılara ve ekibine minnettar olduğunu söyledi.

Hava savunması alanındaki eksikliklere ilişkin ise Zelenskiy daha temkinli bir değerlendirme yaptı. "Patriot sistemleri için füze tedarikinde ilerleme var ancak işler çok yavaş ilerliyor" dedi ve vaatlerin zamanında yerine getirilmemesine tepki gösterdi: "Size füze vereceğiz dedikten sonra bir ya da iki ay boyunca teslimat yapmamak olmaz. İşler böyle yürümez."

Güvenlik garantileri, tarafsızlık ve toprak meselesi:

Zelenskiy, Ukrayna’da barış tesis edilirse NATO müttefiklerinin sağlayacağı güvenlik garantilerinin Rusya tarafından belirlenemeyeceğini belirtti. "Ordumuza getirilecek kısıtlamalar ve Ukrayna’nın tarafsızlığı tartışmaya açık değildir" ifadelerini kullandı ve toprak meselesinin yalnızca liderler düzeyinde ele alınabilecek bir kırmızı çizgi olduğunu vurguladı.

Ayrıca ABD tarafından gündeme getirildiği belirtilen "toprak takası" fikrine de açıkça karşı çıktı: "Hiçbir şeyi, başka bir şey karşılığında takas ediyor değiliz. Görüşmelere hazırız. Söz konusu toprak meselesi ise, bu liderler düzeyine ele alınmalı. Diğer konular ise teknik gruplar düzeyinde görüşülebilir." Zelenskiy, teknik düzeydeki konuların kasım ayında ele alınabileceğini ifade etti.

Zelenskiy, yaptırımların kaldırılmasının Rusya’nın iş birliğini satın almak amaçlı olmaması gerektiğini belirterek, "Yaptırımlar, Rusya müzakerelere istekli olduğu için değil, Rus saldırganlığı nedeniyle uygulandı. Ve ancak, savaşın sona erdirilmesi kapsamında kaldırılabilir" dedi. Bu yaklaşım, Kiev’in masadaki pazarlık gücünü koruma niyetinin açık bir göstergesi olarak sunuldu.

Liderlerin rolü ve olası senaryolar:

Röportajda Zelenskiy, savaşın tamamen sona erdirilmesi için liderlerin doğrudan katılımının şart olduğunu belirtti. Kasım ayında teknik heyetlerin toplanmasının tek başına yeterli olmayacağını söyleyen Zelenskiy, "liderler olmadan savaş bütünüyle sona erdirilemez" mesajını verdi.

Aynı zamanda Rusya, ABD ve Ukrayna arasındaki teknik düzey görüşmelerin yanı sıra liderler düzeyinde bir araya gelme umudunu da koruduğunu ifade etti. Zelenskiy, yaptırımlar kaldırılırsa Ukrayna'nın elindeki diplomatik ve siyasi kozların azalacağı uyarısında bulunurken, bu noktada geçmişte Beyaz Saray’da yaşadığı tartışmaya gönderme yaptı: "Çünkü o zaman, Trump’ın dediği gibi, gerçekten de elimizde pek fazla koz kalmaz." (2025 yılı şubat ayında ABD Başkanı Donald Trump ve Başkan Yardımcısı James David Vance ile Beyaz Saray’da kameralar önünde yaşadığı münakaşa anısına yapılan atıf).

Ayrıca Zelenskiy, ABD tarafının 27 Ekim’den itibaren Oleşki bölgesinde ateşkes önerdiğini ve bu ateşkesin birkaç gün süreceğini belirtti. Bölgede ABD, Ukrayna ve Rusya’dan insani yardım heyetlerinin bulunacağını, bazı kişilerin kontrol altındaki bölgeye tahliye edileceğini söyledi: "Asıl mesele, bu insanları ablukadan kurtarmak ve yaşamalarını sağlamak."

Abu Dabi planı ve ilerleme beklentisi:

Zelenskiy, 23 Ekim’de yaptığı duyuruda, Ukrayna, Rusya ve ABD müzakerecilerinin kasım ayının ilk yarısında Birleşik Arap Emirlikleri’nin başkenti Abu Dabi’de teknik düzeyde görüşmek üzere anlaştıklarını belirtmişti. Zelenskiy, bu teknik görüşmelerin ardından ülke liderlerinin de bir araya gelmesini umut ettiğini yineledi.

Genel değerlendirmede Zelenskiy, teknik konularda ilerlemenin sağlanmasının önemli olduğunu ancak nihai sonuç için lider düzeyinde kararlılık gerektiğini vurguladı. Yaptırımlar, hava savunması temini, iletişim ve istihbarat paylaşımı gibi başlıklarda somut takvim ve güvence beklentisi Kiev’in müzakere pozisyonunun merkezinde yer alıyor.

Sonuç olarak, Zelenskiy hem sahadaki askeri ihtiyaçların hızla karşılanmasını hem de masada Ukrayna egemenliğini güvence altına alacak koşulların korunmasını talep ediyor; üçlü bir liderler toplantısına ise Rusya’ya yönelik yaptırımlar tümüyle kaldırılmış bir zeminde gitmeyi reddederek net şartlar koydu.

ZELENSKİY: "ÜÇLÜ BİR TOPLANTIYA, RUSYA’YA YÖNELİK TÜM YAPTIRIMLARIN KALDIRILMIŞ OLDUĞU ŞARTLARDA GİTMEK İSTEMEM"